سنگ مجرای ادرار از مواد مختلفی تشکیل شده اند( که قبلا توضیح داده ایم و هر کدام روش پیشگیری متفاوتی دارند)، اما جالب اینجاست که هر یک در قسمت‌های مختلفی از بدن تشکیل می‌شوند. بدین معنی که تمامی این سنگ‌ها در کلیه تشکیل نمی‌شوند.

این سنگ‌ها ممکن است در کلیه، حالب، مثانه یا مجرای خروجی ادرار شکل بگیرند که بر همین اساس نیز نام گذاری می‌شوند ( سنگ کلیه، سنگ حالب، سنگ مثانه و … ). اکثر مردم تمام این سنگ‌ها را به نام سنگ کلیه می‌شناسند.

اما هر یک از این سنگ‌ها بسته به محل قرارگیری در بدن، روش درمان و جراحی متفاوتی نیاز دارند.

سنگ مجرای ادرار

سنگ داخل کلیه و روش‌های درمان آن

یکی از انواع سنگ‌های دستگاه ادراری، سنگ کلیه است که اصطلاحاً در داخل خود کلیه تشکیل شده، بزرگ شده و ممکن است گیر کرده باشد. ( باید دقت داشت که اگر این سنگ از کلیه خارج شده و در داخل حالب گیر کند، اصطلاحاً به آن سنگ حالب می‌گویند). این سنگ‌ها در ابعاد مختلف در کلیه‌ی فرد تشکیل می‌شوند و بر اساس ابعاد آن، پزشک تصمیم می‌گیرید که کدام روش درمان برای بیمار مناسب‌تر است:
– سنگ‌های کوچکتر از ۵ میلی متر معمولا با دارو قابل دفع شدن هستند.
– سنگ‌های بین ۵ میلی متر تا حداکثر ۱۵ میلی متر به کمک سنگ شکن و دارو.
– سنگ‌های بزرگتر از ۱۵ میلی متر به روش جراحی.
غیر از اندازه‌ی سنگ، محل قرار گیری سنگ در کلیه، مدت زمان وجود سنگ، میزان درد بیمار، شرایط بدنی و سایر فاکتورها نیز در انتخاب روش درمان توسط پزشک ارولوژیست تاثیرگذار است.

انواع سنگ کلیه و محل قرار گرفتن در کلیه
انواع سنگ کلیه و محل قرار گرفتن در کلیه

انواع جراحی سنگ داخل کلیه

زمانی که متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی با توجه به شرایط بیمار و شرایط سنگ کلیه‌ی او تشخیص دهد که این سنگ کلیه به روش غیر جراحی قابل درمان نیست، تصمیم به خارج‌سازی سنگ به کمک جراحی می‌گیرد.
جراحی سنگ کلیه به سه روش متفاوت انجام می‌شود. باید توجه داشت روش مناسب برای بیمار را پزشک متخصص بر اساس شرایط بیمار و موقعیت سنگ و …. انتخاب می‌کند.

۱. جراحی سنگ کلیه به روش باز

جراحی سنگ کلیه به روش باز
جراحی سنگ کلیه به روش باز

این روش در موارد خاص و سنگ‌های بسیار بزرگ استفاده می شود. در این روش جراح برشی در پشت بیمار ایجاد کرده و کلیه نیز برش داده می‌شود واز داخل همین برش، سنگ از داخل کلیه‌ی بیمار خارج می‌شود.

۲. جراحی سنگ کلیه به روش کم تهاجمی (جراحی PCNL و لاپروسکوپی )

در این دو روش در بدن بیمار چند سوراخ کوچک ایجاد شده و ابزار جراحی از داخل این سوراخ‌ها به داخل بدن هدایت می‌شوند و با ایجاد سوراخ کوچکی در بدنه‌ی کلیه ابزار وارد کلیه شده و سنگ را خرد کرده و از کلیه خارج می‌کنند. همانطور که در تصویرها مشخص است، این جراحی‌ها به دو روش متفاوت PCNL و یا لاپروسکپی انجام می‌شود که در مقالات دیگر به توضیح و تفاوت هر یک پرداخته ایم.

۳. جراحی سنگ کلیه به روش بسته و بدون برش (جراحی RIRS )

جراحی سنگ کلیه به روش بسته و بدون برش (جراحی RIRS )
جراحی سنگ کلیه به روش بسته و بدون برش (جراحی RIRS )

در این روش ابزار جراحی که همانند ربات کرمی شکلی است( یوتروسکوپ فلکسیبل )، از داخل مجرای ادرار بیمار به سمت کلیه حرکت می‌کند و وارد کلیه‌ی فرد می‌شود و بدون ایجاد برش یا سوراخ و تنها با عبور از مجرای ادرار و عبور از حالب به کلیه‌ی بیمار رسیده و به کمک لیزر موجود در سر دستگاه، سنگ خورد شده و خارج می‌شود.

برای پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه به مقاله ی انواع سنگ کلیه، علت ایجاد و روش پیشگیری از هر کدام که در سایت گذاشته شده مراجعه نمایید.

سنگ حالب و روش‌های درمان آن

حالب لوله‌ی بسیار نازکی هست که بین کلیه و مثانه قرار دارد. سنگ حالب به سنگی گفته می‌شود که در لوله‌ی متصل کننده‌ی کلیه به مثانه گیر کرده و به مرور بزرگ شده و راه مجرا را می‌بندند. این سنگ ها یا در کلیه تشکیل شده و در مسیر خروج از کلیه در مجرا گیر میکند، یا در همان مجرا تشکیل شده و گیر کرده‌اند.

انواع جراحی سنگ حالب

جراحی‌های سنگ حالب به دو صورت کاملا متفاوت انجام می‌شود که روش مناسب بر اساس شرایط سنگ مثل ابعاد آن، محل قرار گیری و با توجه به شرایط بیمار توسط متخصص ارولوژیست انتخاب می‌شود.

۱.جراحی TUL

در روش جراحی TUL که به آن جراحی سنگ شکن درون اندامی نیز گفته می‌شود، وسیله‌ای بنام یورتروسکوپ از طریق مجرای ادرار وارد مثانه و سپس لوله حالب شده وبه کمک دوربین سر دستگاه، سنگ حالب دیده می شود و سپس  به کمک ابزار مخصوص، سنگ خرد شده وبه کمک ابزار قطعات خرد شده‌ی سنگ از داخل مجرا بیرون آورده می‌شود و در انتها بسته به نظر جراح ممکن است در داخل حالب لوله‌ای قرار داد شود.

۲. جراحی لاپراسکوپی سنگ حالب

این جراحی همانطور که از اسمش پیداست، به روش لاپروسکوپی انجام می‌شود و معمولا برای سنگ‌هایی استفاده می‌شود که به روش اول قابل انجام نباشند. در این روش ابزار لاپروسکپی از طریق سوراخ کوچکی که در بدن ایجاد می‌شود به داخل شکم فرستاده شده و به کمک آن‌ها حالب باز شده و سنگ از داخل آن خارج می‌شود .

سنگ مثانه و روش‌های درمان آن

این سنگ‌ها که در مثانه‌ی بیمار وجود دارند، معمولا هنگامی تشکیل می شود که ادرار در مثانه باقی مانده باشد. عواملی مثل پروستات، التهاب و عفونت و یا مصرف داروهایی که از تخلیه کامل ادرار جلوگیری می‌کنند می‌تواند به تشکیل این سنگ‌ها کمک کند. برخی از این سنگ‌ها داخل خود مثانه تشکیل می‌شوند و برخی ممکنه است داخل کلیه یا حالب تشکیل شده باشند و در داخل مثانه گیر افتاده باشند .

انواع جراحی سنگ مثانه

جراحی سنگ مثانه نیز همانند سایر سنگ ها، روش‌های متفاوتی دارد. انتخاب روش جراحی توسط پزشک متخصص ارولوژی با توجه به ابعاد سنگ و موقعیت و شرایط بدنی بیمار مثل سن و جراحی‌های قبلی و …. صورت می‌گیرد.

۱. جراحی بسته سنگ مثانه از طریق مجرا ( لیتولاپکسی )

در این روش ابزار از داخل مجرا وارد مثانه شده و سپس سنگ را خرد کرده و قطعات خرد شده‌ی سنگ را از داخل مثانه خارج می‌کنند

۲. جراحی بسته از طریق مثانه ( PCCL)

در این روش سوراخ کوچکی در شکم ایجاد شده و دستگاه از طریق آن مثانه را سوراخ کرده و به داخل آن هدایت می‌شود. سپس به کمک همین ابزار، سنگ داخل مثانه خرد شده و از مثانه خارج می‌شود.

۳. جراحی به روش باز با برش ( وزیکو لیتوتومی )

گاهی سنگ‌های داخل مثانه به قدری بزرگ است که جراح ارولوژیست تصمیم می‌گیرد به روش جراحی باز سنگ را از مثانه خارج کند و در این روش دیواره‌ی مثانه به کمک شکافی باز شده و سنگ به صورت کامل از داخل مثانه خارج می‌شود.

سنگ مجرا و روش های درمان آن

این سنگ‌ها که معمولا در داخل مثانه شکل گرفته اند و در زمان خروج از مجرای خروجی در داخل آن گیر کرده اند و معمولا باعث بسته شدن مجرای خروج ادرار می شوند. برای خارج کردن این سنگ ها، اصولا آنها را به داخل مثانه فرستاده و ار روش‌های جراحی سنگ مثانه برای درمان آنها استفاده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *